Psycholog sportu: żyłujemy dzieciaki i to jest gangrena systemu

Współczesny sport coraz mocniej eksploatuje zawodników, a szczególnie niebezpieczne może być to w przypadku dzieci i młodzieży – ocenił w rozmowie z PAP psycholog sportu Dariusz Nowicki, który od ponad 40 lat pracuje z olimpijczykami, mistrzami świata i Europy. Jego zdaniem jednymi z największych problemów pozostają zbyt wczesna specjalizacja młodych sportowców, przeciążanie dzieci i młodzieży, rosnąca presja związana z mediami społecznościowymi oraz błędy popełniane w procesie szkolenia piłkarzy.

– Mówiąc brutalnie: żyłujemy dzieciaki i to jest gangrena systemu – powiedział Nowicki.

Ekspert zwrócił uwagę, że już na etapie sportu dziecięcego i młodzieżowego pojawia się presja wyniku oraz punktacja powiązana z finansowaniem. W efekcie trenerzy często zbyt wcześnie specjalizują zawodników, co może prowadzić do wypalenia, kontuzji i rezygnacji ze sportu.

Nowicki odniósł się również do problemów polskiej piłki nożnej. Jego zdaniem źródeł wieloletnich trudności nie należy szukać przede wszystkim w sferze mentalnej, lecz w systemie szkolenia oraz sposobie prowadzenia młodych zawodników. Zaznaczył jednocześnie, że poziom kształcenia trenerów piłkarskich w Polsce wyraźnie się poprawia, a efekty tych zmian mogą być widoczne w kolejnych latach.

Psycholog wskazał także na zagrożenia wynikające z przewlekłego stresu. Jak podkreślił, naukowcy coraz częściej analizują wpływ długotrwałej ekspozycji na hormony stresu na rozwój mózgu oraz ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych w późniejszym wieku.

W rozmowie z PAP odniósł się również do sytuacji najlepszych polskich sportowców. Przyznał, że już po igrzyskach olimpijskich w 2024 r. dostrzegał oznaki zbliżającego się kryzysu u Igi Świątek i pozytywnie ocenia decyzję jej sztabu o ograniczeniu liczby startów.

Według niego współczesny zawodnik musi mierzyć się nie tylko z rywalami i własnymi ograniczeniami, ale również z nieustanną oceną w internecie. – Dziś kilka minut po zawodach bierze do ręki telefon i czyta setki komentarzy od ludzi, którzy nie mają pojęcia o sporcie, ale bardzo chętnie wydają wyroki – wskazał.

Nowicki podkreślił, że psycholog sportu nie powinien być specjalistą od „gaszenia pożarów”, lecz stałym członkiem sztabu szkoleniowego. Zaznaczył jednocześnie, że niewłaściwie prowadzona pomoc psychologiczna może przynieść więcej szkody niż pożytku. – Największym zagrożeniem jest uzależnienie zawodnika od psychologa – zaznaczył.

W wywiadzie dla PAP opowiedział także o najczęstszych problemach psychicznych sportowców, roli treningu mentalnego, różnicach między psychologiem sportu a coachem mentalnym oraz o tym, jakie cechy psychiczne są niezbędne, by osiągnąć sukces na najwyższym poziomie.

Całą rozmowę z Dariuszem Nowickim nadamy w sobotę o godz. 8.

Mira Suchodolska (PAP)

mir/ kcz/