Żurek: uważam, że sędziów do TK powinno się zacząć wybierać w lutym

Od drugiej połowy grudnia minionego roku w Trybunale Konstytucyjnym jest sześć wakatów. TK liczy więc obecnie 9 sędziów na 15 stanowisk sędziowskich. W zeszłym roku w Sejmie trzykrotnie odbyła się procedura wyboru sędziego TK, ale żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości głosów, a kluby parlamentarne – poza PiS – dotąd nie zgłaszały kandydatów na sędziów TK.

W ubiegłym tygodniu PAP dowiedziała się ze źródeł zbliżonych do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego, że w lutym ogłosi on kolejne terminy zgłaszania kandydatów na sędziów TK. Według informacji PAP tym razem ugrupowania koalicji rządzącej zaproponują kandydatów: Lewica, PSL i Polska2050 zapewne po jednym, a KO trzech.

Pytany w środę w programie Polsat News, czy koalicja „odmrozi” TK przed końcem lutego, Żurek zdecydowanie potwierdził. – Uważam, że w lutym powinno się zacząć wybierać niezależnych sędziów. Na dzisiaj może zostać wybranych sześciu sędziów – podkreślił.

Dopytany, czy ugrupowania mają już swoich kandydatów, minister odparł, że toczą się rozmowy w tej sprawie, choć – jak dodał – nie ma jeszcze uzgodnień ws. konkretnych nazwisk.

– Trwa jeszcze konkurs przed Trybunałem. Marszałek Czarzasty wprowadził do porządku obrad zakończenie tego konkursu, czyli przegłosowanie kandydatur(...), który jeszcze ogłosił marszałek Hołownia. Musimy to, moim zdaniem, zakończyć, zobaczyć, jaki będzie efekt – wyjaśnił.

W ub.r. rozpoczęto kolejne podejście do wyboru sędziego TK. Ponownie tylko PiS zgłosił kandydatów, są to: poseł PiS Marek Ast oraz profesor prawa Artur Kotowski. Wcześniej trzykrotnie nie zostali oni wybrani – w lutym, maju i wrześniu 2025 r. Sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka w grudniu ub.r. negatywnie zaopiniowała ich kandydatury. Głosowanie odbędzie się na piątkowym posiedzeniu Sejmu.

W TK jest obecnie 9 sędziów, a w 2026 r. kończą się kadencje Andrzeja Zielonackiego - 28 czerwca i Justyna Piskorskiego - 18 września. Sędziów TK wybiera indywidualnie, na dziewięcioletnie kadencje, Sejm bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Według Regulaminu Sejmu wnioski ws. wyboru sędziego TK przedstawia co najmniej 50 posłów lub Prezydium Sejmu.

W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm stwierdził, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Sejm uznał też m.in., że dwaj obecnie orzekający w TK – Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski – nie są sędziami TK. Od czasu podjęcia tej uchwały wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Rząd wskazuje też w uchwale z grudnia 2024 r., że ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć TK mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Jak dodano, „nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony”.

W połowie grudnia ub.r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że polski TK naruszył kilka podstawowych zasad prawa UE, nie respektując jego wyroków, i że nie jest on niezawisły z powodu nieprawidłowości w powołaniu trzech jego członków i byłej prezeski Julii Przyłębskiej.

Chodzi m.in. o wybór na sędziów TK: Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego i Mariusza Muszyńskiego, którego Sejm dokonał w grudniu 2015 r. Wcześniej przyjął uchwały o stwierdzeniu braku mocy prawnej wyboru sędziów TK wyłonionych przez Sejm poprzedniej kadencji i zostali oni – a nie osoby wybrane przez poprzedni Sejm – zaprzysiężeni przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę. Później, w miejsce zmarłych w 2017 r. Henryka Ciocha i Lecha Morawskiego, wybrani zostali Justyn Piskorski i Jarosław Wyrembak.

Po wyroku TSUE z grudnia ub.r. premier Donald Tusk oświadczył, że decyzja unijnego trybunału daje „zielone światło” do naprawy Trybunału, a skład instytucji będzie systematycznie uzupełniany.

(PAP)

kl/ ugw/