W Polsce zjawisko patostreamingu zyskało popularność w 2017 r., choć niektórzy patostreamerzy swoją działalność rozpoczęli jeszcze wcześniej. Jednym z nich jest Daniel „Magical”, który streamingiem zajął się w 2014 r., początkowo relacjonując granie w gry. Z czasem jego aktywność w internecie przekształciła się w transmisje prezentujące spożywanie alkoholu w dużych ilościach i awantury, w których brała udział m.in. jego matka. Patostreamer był skazany prawomocnym wyrokiem za pobicie oraz publiczne pochwalanie zabójstwa prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Zanim konto „Magicala” na YouTube zostało zablokowane, jego transmisje miało oglądać nawet 63 tys. osób jednocześnie.

Innym patostreamerem jest „Gural”, który w 2019 r. został skazany na sześć miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata, za usiłowanie rozpowszechniania wizerunku nagiej 12-latki. Nagrywający na YouTube patostreamer miał również znęcać się nad kotem i grozić innemu twórcy internetowemu. Jak podały Wirtualne Media, konto „Gurala” w serwisie Youtube, przed jego blokadą, obserwowało w pewnym momencie 250 tys. użytkowników.

W polskim internecie niechlubną kartę zapisał również „Rafatus”, który promował spożywanie alkoholu w dużych ilościach i bił swoją partnerkę podczas transmisji na żywo, czy Łukasz W., znany jako „Kamerzysta”. Został on oskarżony o psychiczne znęcanie się nad niepełnosprawnym intelektualnie 18-latkiem, jednak w grudniu ub.r. Sąd Rejonowy w Szczecinie nieprawomocnie go uniewinnił. „Kamerzysta” miał zostać skazany również w 2024 r. za pobicie 66-letniego mężczyzny przed sklepem w Szczecinie. Oba akty były przez mężczyznę nagrywane.

Niektórzy patostreamerzy, oprócz transmitowania na żywo, biorą udział w galach freak-fightowych. Wśród organizatorów tego rodzaju spotkań jest założona w 2018 r. federacja „Fame MMA”, a w galach brali udział m.in. Daniel „Magical” i „Rafonix”. Do tej pory federacja zorganizowała 30 gal, z czego ostatnia miała miejsce 21 marca na arenie PreZero w Gliwicach. Portal sportowy meczyki.pl oszacował, że podczas jubileuszowej gali federacja mogła zarobić od 20 do 30 mln zł. Inne polskie federacje, które organizują gale freak-fightowe, to m.in. Prime MMA i Clout MMA.

Patostreaming to transmitowanie w internecie ekstremalnych zachowań o charakterze wulgarnym, obscenicznym, szokującym lub brutalnym. Określenie to pochodzi z połączenia słów „patologia” oraz „stream” (ang. strumień), odnoszącego się do transmisji i cyfrowego przekazu. Przykładem patostreamingu mogą być transmisje zawierające elementy przemocy fizycznej, spożywania alkoholu lub środków odurzających, dewiacji seksualnych, zachowań chuligańskich czy znęcania się nad zwierzętami, a także relacje ze zmuszania innych osób do czynności uwłaczających ich godności lub zagrażających ich bezpieczeństwu.

Odbiorcami patostreamów są m.in. dzieci. Według badania konsumenckiego Urzędu Komunikacji Elektronicznej przeprowadzonego we wrześniu ub.r. na osobach w wieku od 7 do 17 lat ponad jedna czwarta (27,8 proc.) dzieci i młodzieży przyznała się do oglądania patostreamingów. Największy odsetek odbiorców stanowią osoby w wieku 10-12 lat (34,1 proc.) oraz osoby między 7. a 9. rokiem życia (30,6 proc.). Przynajmniej raz za dostęp do patostreamów zapłaciło 34,5 proc. nieletnich. Natomiast raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę i Rzecznika Praw Obywatelskich z 2019 r. ujawnił, że trzy czwarte oglądających patotreści robi to z ciekawości.

Patostreamerzy, promując patologiczne zachowania w internecie, zarabiają m.in. poprzez płatne subskrypcje ich konta czy „donate”, czyli dobrowolne wpłaty od widzów. W zamian za wpłaty twórcy wykonują obiecane czynności, takie jak wdanie się w bójkę czy wypróżnienie się na wizji. Twórcy transmitują na żywo m.in. na platformach takich jak Twitch, YouTube czy Kick.

Problem patostreamingu dotyczy nie tylko Polski. Opisywane przez zagraniczne media przypadki odpowiadające patostreamingowi określa się mianem „trashstreamingu”. W sierpniu ub.r. francuski streamer Jean Pormanove zmarł podczas transmisji na żywo prowadzonej na platformie streamingowej Kick. 46-letni mężczyzna miał być podczas 12-dniowej transmisji poddawany przemocy i pozbawiany snu. Według EuroNews streamer już wcześniej miał być znany z dopuszczania się na streamach poniżających czynów, takich jak duszenie i połykanie toksycznych substancji chemicznych, m.in. na prośbę i przy finansowym wsparciu widzów. Mężczyzna miał ponad pół miliona obserwujących na swoich kanałach.

Z kolei w 2012 r. jeden z rosyjskich streamerów miał doprowadzić do śmierci swojej ciężarnej partnerki podczas transmisji na żywo. Rok później inny rosyjski streamer zmarł po wypiciu 1,5 litra wódki podczas transmisji na żywo. Mężczyznę subskrybowało ponad 25 tys. osób na YouTube.

Spożywanie alkoholu na streamach promował już w 2014 r. węgierski twórca Bebaszós.

PAP przeanalizował zjawisko patostreamingu w Polsce oraz próby jego zwalczania. W czwartek i piątek nadamy w serwisie m.in. depeszę analizującą kontekst prawny zjawiska oraz rozmowy z ekpertami nt. wpływu patostreamingu na dzieci.

Weronika Moszpańska (PAP)

PAP przeanalizowała zjawisko patostreamingu w Polsce oraz próby jego zwalczania. W serwisie nadamy następujące depesze z cyklu:

w czwartek:

Deklaracje, raporty i trzy ustawy - Polska od 8 lat próbuje zwalczyć patostreaming

Karnistka: nowe przepisy o patostreamingu mogą w praktyce nie działać (wideo)

w piątek:

Eksperci: przez oglądanie patostreamów dzieci zaczynają mieć wrażenie, że to, co widzą, jest normalne

Panoptykon: ustawa implementująca w Polsce DSA jest potrzebna

Sejm pracuje nad przepisami o zakazie patostreamingu - swoje propozycje mają KO i PiS

wm/ bar/