Od długiego czasu wiadomo, że wady w odżywianiu matki w czasie ciąży mogą mieć negatywne skutki dla dziecka w jego późniejszym życiu – zwracają uwagę eksperci z Fujita Health University.

Wysokie spożycie fruktozy przez kobiety w ciąży (np. obecnej w słodzonych napojach) powiązano już ze zwiększoną podatnością potomstwa na cukrzycę, choroby układu krążenia, zaburzenia neurologiczne i poznawcze.

Japoński zespół - prowadząc eksperymenty na szczurach - zauważył, że wyniki dorosłych szczurów w testach uczenia się i pamięci były gorsze, jeśli przed urodzeniem były narażone na wysokie dawki fruktozy (ich matkom podawano syrop kukurydziany o wysokiej zawartości tego prostego cukru).

Ponadto naukowcy wymieniają reakcje biologiczne, które stały za pogorszeniem zdolności szczurów. We wspomnianej grupie zwierząt ograniczona była neurogeneza, czyli powstawanie nowych komórek nerwowych z neuronalnych komórek macierzystych (NSC). Dotyczyło to obszarów mózgu zaangażowanych w uczenie się i funkcje poznawcze.

Co więcej, w neuronalnych komórkach macierzystych badacze zaobserwowali wyraźne zmiany obejmujące ograniczenie podziałów komórkowych, upośledzenie tworzenia nowych neuronów oraz zmienioną ekspresję genów. Aby to wyjaśnić, przeanalizowali dodatkowo modyfikacje epigenetyczne w tych komórkach, czyli takie, które odpowiadają właśnie za ekspresję (aktywność poszczególnych genów).

Jak się okazało, ekspozycja na wysokie dawki fruktozy wywoływała wyraźne zmiany epigenetyczne w płodowych neuronalnych komórkach macierzystych. Zmiany te utrzymywały się aż do dorosłości i zaburzały aktywność genów ważnych dla neurogenezy.

Zdaniem naukowców, choć badania epidemiologiczne w populacjach ludzkich pokazują podobne korelacje - potrzebne będą dalsze testy, aby sprawdzić, czy ludzkie neuronalne komórki macierzyste są w podobny sposób podatne na działanie wysokich dawek fruktozy i innych stresorów środowiskowych.

„Nasze badanie sugeruje, że neuronalne komórki macierzyste mogą zachowywać biologiczną pamięć odżywiania matki w czasie ciąży. Może to pomóc wyjaśnić, w jaki sposób przejściowa prenatalna nierównowaga dietetyczna może prowadzić do długotrwałych zmian w rozwoju i funkcjonowaniu mózgu” – mówi jeden z autorów publikacji, dr Hiroya Yamada z Fujita Health University School of Medicine.

Marek Matacz (PAP)

mat/ zan/