System pasywnej lewitacji magnetycznej MagRail, przeznaczony do modernizacji kolei, opracował założyciel i szef firmy Nevomo - Przemek Ben Pączek razem z zespołem: Łukaszem Mielczarkiem, Pawłem Radziszewskim, Katarzyną Foljanty i Tomaszem Kublinem. Patent na ich rozwiązanie znalazł się w finale European Inventor Award 2026 (EIA), europejskiego konkursu dla wynalazców – poinformował PAP organizator konkursu, Europejski Urząd Patentowy (EPO).

Technologia MagRail umożliwia wagonom samodzielne poruszanie się po torach, bez lokomotywy, z prędkością do 160 km/h. Rozwiązanie wykorzystuje napęd elektromagnetyczny do modernizacji istniejących linii kolejowych. Pozwala wagonom towarowym poruszać się bez lokomotywy; zwiększa elastyczność i efektywność przewozów w konwencjonalnej sieci kolejowej - deklarują twórcy rozwiązania. System łączy pasywny moduł magnetyczny, zamontowany pod wózkiem wagonu, z tzw. trzecią szyną umieszczoną między szynami. Powstające w ten sposób pole elektromagnetyczne służy napędzaniu i hamowaniu wagonu bez mechanicznego styku elementów układu napędowego z szynami.

„Postanowiliśmy przestać marzyć o budowie nowych tuneli próżniowych i rozpocząć myślenie o modernizacji kolei, którą już mamy. Największym wyzwaniem było pozyskanie finansowania. Kiedy pracuje się nad czymś zupełnie nowym, bez istniejących punktów odniesienia, niezwykle trudno jest przekonać ludzi, by w to zainwestowali” – powiedział cytowany w komunikacie Przemek Ben Pączek.

Dzięki opracowaniu rozwiązania Cargo MagRail Booster zespół Nevomo znalazł się w finale European Inventor Award 2026 w kategorii „małe i średnie przedsiębiorstwa”. Rywalami Polaków w tej kategorii są Czech Jan Čmelík z zespołem, który udoskonalił technologię bezigłowego elektroprzędzenia (umożliwiającą produkcję nanowłókien), i Francuz Franck Zal – pomysłodawca uniwersalnego nośnika tlenu, opartego na hemoglobinie pozyskanej z robaków morskich (to metoda konserwacji narządów i tkanek).

Autorzy najciekawszych europejskich patentów zostaną też nagrodzeni m.in. w kategoriach: przemysł, badania i wynalazcy z krajów spoza regionu EPO.

W jury, w którego skład wchodzą byli finaliści i laureaci European Inventor Award, jest Marta Karczewicz, polska matematyczka nominowana do EIA w kategorii „osiągnięcie życia” w 2019 r.

Europejski Urząd Patentowy ogłosi zwycięzców 2 lipca w Berlinie. Tego samego dnia zostaną również przyznane Nagroda dla Młodych Wynalazców i Nagroda Publiczności, o której zdecydują głosy oddane w internecie. Głosowanie na stronie EPO (www.epo.org) rozpoczyna się 12 maja 2026 r. i potrwa do 2 lipca.

European Inventor Award to wyróżnienie przyznawane corocznie od 2006 r. przez Europejski Urząd Patentowy. Laureatami nagród są naukowcy i inżynierowie, których wynalazki „pomagają rozwijać technologię i znacząco polepszają jakość życia”.

W 2024 r. zdobywczynią EIA w kategorii „osiągnięcie życia” i Nagrody Publiczności została twórczyni technologii produkcji perowskitowych ogniw słonecznych Olga Malinkiewicz.

Europejski Urząd Patentowy jest jedną z największych instytucji publicznych w Europie. Umożliwia wynalazcom ochronę patentową w 46 krajach. (PAP)

abu/ zan/