Związek Powiatów Polskich opublikował raport na temat sytuacji finansowej w szpitalach powiatowych w 2025 r. Jak wynika z danych, w ubiegłym roku tylko 19 spośród 207 zbadanych placówek osiągnęło zysk ze sprzedaży. Oznacza to, że 91 proc. jednostek zakończyło ubiegły rok stratą finansową, która zdaniem autorów „staje się dominującym modelem funkcjonowania tej grupy podmiotów”.

W raporcie zacytowanym przez Serwis Samorządowy PAP podkreślono, że łączna strata netto dla analizowanych szpitali przekroczyła 1,26 mld zł, a strata na poziomie sprzedaży wyniosła w ubiegłym roku ponad 1,86 mld zł.

„Zdecydowana większość tej kwoty – około 1,60 mld zł – przypadła na SP ZOZ, podczas gdy szpitale działające w formie spółek odpowiadały za blisko 266 mln zł straty. Już te wartości pokazują skalę problemu, który obejmuje cały segment szpitali powiatowych” – napisali autorzy.

W raporcie zwrócono też uwagę na skalę zobowiązań wymagalnych, czyli takich, których termin spłaty już minął. Według danych w ubiegłym roku zobowiązania wymagalne miało aż 125 spośród 207 szpitali. Dług niektórych jednostek wynosił nawet powyżej 10 mln zł.

„Fakt, że aż 125 spośród 207 analizowanych szpitali posiadało zobowiązania wymagalne, świadczy o powszechności problemu i wskazuje, że nie dotyczy on pojedynczych, słabszych jednostek, lecz ma charakter systemowy” – czytamy w analizie.

Dodatkowo prawie 79 proc. szpitali wykazało ryzyko z terminowym regulowaniem zobowiązań. Jedynie 6 proc. szpitali ze wszystkich badanych placówek osiągnęło bezpieczny poziom płynności bieżącej.

„Sytuację szpitali dodatkowo pogarsza skala zadłużenia. Ponad 60 proc. analizowanych szpitali posiadało zobowiązania wymagalne, które w przypadku jednostek sektora finansów publicznych nie powinny występować. Ich obecność oznacza realne problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań i świadczy o głębokim kryzysie płynnościowym” – zaznaczyli autorzy.

Jak wynika z raportu, koszty działalności operacyjnej badanych szpitali powiatowych przekroczyły w ubiegłym roku 30,8 mld zł, z czego największą część stanowiły: wynagrodzenia wraz z pochodnymi (48,8 proc.) oraz usługi obce (30,5 proc.).

„To pokazuje, jak silna jest presja na wydatki związane z zatrudnieniem personelu w tych placówkach oraz jak niewielki margines pozostaje na elastyczne zarządzanie działalnością leczniczą, w tym podejmowanie decyzji inwestycyjnych, czy związanych z poprawą jakości i standardu usług świadczonych na rzecz pacjentów” – napisano w publikacji.

Dodatkowo, jak przekazał ZPP, szpitale powiatowe są uzależnione od środków NFZ, które stanowią prawie 94 proc. przychodów netto ze sprzedaży. Oznacza to, że działalność tych placówek w znacznym stopniu jest uzależniona od decyzji płatnika publicznego. Zdaniem autorów taki system „ogranicza możliwość samodzielnego kształtowania sytuacji finansowej przez szpitale”.

„Placówki mają niewielką przestrzeń do dywersyfikacji przychodów, bieżącego dostosowania działalności zarówno do potrzeb zdrowotnych jak i do warunków rynkowych. W konsekwencji, nawet takie działania jak przesuwanie przez płatnika terminów rozliczeń nadwykonań, czy nawet niewielkie zmniejszenie wartości kontraktów mogą prowadzić do pogorszenia płynności finansowej i zwiększenia poziomu zadłużenia” – wyjaśniono w raporcie.

Raport ZPP opiera się na danych pochodzących ze wstępnych sprawozdań finansowych MZ-03, sporządzanych przez podmioty lecznicze sektora publicznego i przekazywanych za pośrednictwem systemu Centrum e-Zdrowia, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi systemu informacji w ochronie zdrowia.

Analizę przygotowano w oparciu o dane z 207 podmiotów - w tym 163 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz 44 spółek prawa handlowego, dla których organem prowadzącym lub właścicielskim jest powiat bądź miasto na prawach powiatu.

mc/ kj/