Raport: ceny energii w Polsce rosną wolniej niż w UE po konflikcie na Bliskim Wschodzie

Czyżak, dyrektor programu europejskiego w Ember, zwrócił uwagę, że obecne zakłócenia wywołane atakami wojsk USA, Izraela i Iranu dotyczą głównie dostaw ropy naftowej i gazu. - W Polsce ceny energii są w największym stopniu uzależnione od węgla i zazwyczaj należą do najwyższych w Europie. (…) dlatego Polska potencjalnie odnotuje w krótkim okresie niższy wzrost cen energii elektrycznej niż niektóre zachodnioeuropejskie państwa – stwierdził.

Ember, niezależna organizacja zajmująca się energetyką i klimatem z siedzibą w Londynie, opublikowała w piątek raport o wstrząsie na europejskim rynku energii w związku z atakami wojskowymi prowadzonymi na Bliskim Wschodzie. Jak poinformowano, europejskie ceny gazu wynosiły średnio 45 euro/MWh w pierwszym tygodniu konfliktu, czyli w okresie od 2 do 6 marca, co stanowi wzrost o prawie 50 proc. w porównaniu z poziomem sprzed konfliktu wynoszącym 31 euro/MWh.

„Bezpośrednie ryzyko niedoborów dostaw gazu dla Europy jest niskie, ponieważ bezpośredni import gazu z Bliskiego Wschodu jest stosunkowo niewielki. Około 10 proc. unijnego importu gazu skroplonego (LNG) pochodzi z Kataru, co odpowiada ok. 5 proc. całego importu gazu ziemnego” – czytamy w dokumencie.

Organizacja zwróciła uwagę, że niektóre kraje europejskie są bardziej uzależnione od dostaw gazu z Kataru. Wśród nich wymieniono Włochy i Belgię, gdzie odpowiednio 36 proc. i 24 proc. importu LNG w pierwszej połowie 2025 r. pochodziło z katarskiego źródła.

„W pierwszym tygodniu marca ceny energii elektrycznej wzrosły do najwyższych poziomów w 2026 roku w Niemczech, Holandii, Włoszech i Belgii. Kraje mniej uzależnione od gazu, takie jak Hiszpania, Portugalia, Francja i kraje nordyckie, wydają się mniej dotknięte (kryzysem w Zatoce Perskiej – PAP) – podał Ember.

Czyżak wyraził zaniepokojenie, że „polska strategia energetyczna w dalszej perspektywie koncentruje się na ekspansji gazowej”. - Oznacza to, że Polska będzie coraz bardziej narażona na wstrząsy podażowe gazu i zacznie odczuwać skoki cen energii elektrycznej obserwowane na innych rynkach europejskich – wyjaśnił.

W opinii eksperta „mądrzejszym rozwiązaniem byłoby pójście drogą Hiszpanii czy Wielkiej Brytanii, gdzie energia odnawialna pomaga w oddzieleniu cen energii elektrycznej od cen gazu”. Przewiduje on, że podjęcie takich działań „uczyniłoby Polskę bardziej odporną na zakłócenia geopolityczne, a jednocześnie utrzymałoby średnie ceny energii znacznie niższe niż te ustalane obecnie przez węgiel”.

W raporcie think tanku przypomniano, że rachunek za import paliw kopalnych w ostatnich latach wzrósł w Unii Europejskiej m.in. w związku z kryzysem energetycznym wywołanym rozpoczęciem przez Rosję pełnoskalowej wojny w Ukrainie. Jak obliczono, wzrósł on z 313 mld euro w 2021 r. do 693 mld euro w 2022 r., a następnie spadł do 376 mld euro w 2024 r. „Łącznie, zawyżone ceny spowodowane tym kryzysem dodały prawie 1 bilion euro do kosztów importu paliw kopalnych w UE” – czytamy w publikacji.

Analitycy z Ember oszacowali, że ciągu pierwszych 10 dni wojny na Bliskim Wschodzie UE zapłaciła dodatkowo 2,5 mld euro za import paliw kopalnych.

Eskalacja ataków wojsk USA, Izraela i Iranu spowodowała znaczne zakłócenia na globalnym rynku dostaw ropy naftowej i gazu. W efekcie doszło do zamknięcia cieśniny Ormuz, przez którą rocznie transportowane jest 20 proc. światowych dostaw tych paliw. Wraz z irańskimi atakami na państwa sąsiednie, Katar zamknął kompleks przemysłowy Ras Laffan, produkujący ok. 20 proc. gazu skroplonego (LNG) na świecie.

Marta Zabłocka (PAP)

mzb/ bst/ mhr/