Antropolog: kobiety szybciej wychwytują ciche dźwięki, mężczyźni lepiej orientują się w przestrzeni

- Kobiety średnio lepiej rozróżniają kolory i wykazują większą wrażliwość sensoryczną, natomiast mężczyźni częściej mają lepszą orientację przestrzenną. Różnice te mają głębokie korzenie ewolucyjne i wynikają z odmiennej roli kobiet i mężczyzn w dawnych społecznościach – powiedział PAP antropolog i biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Bogusław Pawłowski.

Jak wyjaśnił naukowiec, kobiety nie tyle widzą lepiej niż mężczyźni, ile potrafią rozróżniać więcej odcieni kolorów. Wynika to m.in. z uwarunkowań genetycznych – geny odpowiedzialne za widzenie barw znajdują się na chromosomie X, którego kobiety mają dwie kopie, a mężczyźni tylko jedną. - W społecznościach zbieracko-łowieckich mogło to mieć znaczenie praktyczne, ponieważ kobiety częściej zajmowały się zbieraniem roślin. Umiejętność rozpoznawania subtelnych różnic barw pozwalała łatwiej ocenić stopień dojrzałości owoców czy innych jadalnych części roślin – wskazał.

Podkreślił, że różnice między płciami dotyczą także innych zmysłów. Kobiety średnio wykazują większą wrażliwość sensoryczną, jeśli chodzi o wzrok, słuch, węch czy dotyk.

Jak zaznaczył, u ssaków występuje duża asymetria inwestycji reprodukcyjnych – samice ponoszą główny koszt ciąży, porodu i opieki nad potomstwem. W przypadku człowieka niemowlęta przez długi czas pozostają bezradne i komunikują się głównie poprzez sygnały niewerbalne, takie jak płacz czy mimika.

- W takich warunkach selekcja naturalna sprzyjała większej wrażliwości kobiet na subtelne sygnały emocjonalne i dźwiękowe – wyjaśnił ekspert. Dodał, że badania wskazują, iż kobiety potrafią wychwycić dźwięki o nieco niższym natężeniu, nawet o około dwa decybele.

Różnice między płciami dotyczą także sposobu przetwarzania informacji w mózgu. Jak wskazał naukowiec, kobiety średnio mają więcej tzw. istoty białej, czyli włókien nerwowych łączących różne obszary mózgu oraz lepszą komunikację między półkulami. - U mężczyzn przetwarzanie informacji, np. językowych czy słuchowych, częściej odbywa się głównie w jednej półkuli mózgu, zazwyczaj lewej. U kobiet aktywność bywa bardziej rozproszona, co może zwiększać elastyczność przetwarzania informacji – powiedział prof. Pawłowski. Jego zdaniem różnice ewolucyjne mogą częściowo tłumaczyć także zdolność wykonywania kilku czynności na raz. W dawnych społecznościach kobiety często musiały jednocześnie opiekować się dziećmi, przygotowywać jedzenie i obserwować otoczenie.

Z kolei mężczyźni częściej koncentrowali się na jednym zadaniu, np. podczas polowania. To mogło sprzyjać rozwijaniu zdolności związanych z orientacją przestrzenną i śledzeniem ruchu.

Prof. Pawłowski zwrócił też uwagę na różnice w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Kobiety lepiej radzą sobie z infekcjami, ponieważ estrogeny działają ochronnie na układ immunologiczny, natomiast testosteron może go częściowo osłabiać.

- Silniejsza odpowiedź immunologiczna ma jednak swoją cenę – u kobiet częściej występują choroby autoimmunologiczne, w których układ odpornościowy atakuje własne tkanki – zaznaczył. Jak dodał ekspert, biologiczne różnice między płciami nie oznaczają, że jedna z nich jest lepsza od drugiej. - Kobiety i mężczyźni mają po prostu różne cechy i strategie adaptacyjne, które w toku ewolucji pomagały przetrwać całemu gatunkowi – podsumował.

Mira Suchodolska (PAP)

Cała rozmowa ukaże się o godz. 7.12.

mir/ agz/