Badanie: co czwarta kobieta nie ma żadnych oszczędności; mężczyźni odpowiadają za większość długów

Jak wynika z grudniowego badania „Portfele Polaków u progu 2026 roku: oszczędności i obawy”, jedna piąta Polaków nie ma odłożonych żadnych oszczędności. Brak poduszki finansowej zadeklarowało 26 proc. kobiet i 15 proc. mężczyzn. Na stan oszczędności ma wpływ m.in. posiadanie potomstwa.

„Obecność dzieci motywuje mężczyzn do oszczędzania, podczas gdy u kobiet efekt jest odwrotny. Kobiety żyjące w większych gospodarstwach domowych częściej deklarują brak poduszki finansowej, w przeciwieństwie do kobiet mieszkających samotnie” – wskazał, cytowany informacji prasowej, prezes Krajowego Rejestru Długów Adam Łącki.

Jak podał KRD, chociaż ojcowie coraz częściej decydują się na urlop macierzyński czy rodzicielski, to taka przerwa w karierze i związany z nią czasowy spadek dochodu wciąż w większym stopniu dotyczy kobiet i może utrudniać im budowanie poduszki finansowej. Według danych ZUS-u, w 2025 r. mężczyźni stanowili 33 proc. wszystkich osób pobierających zasiłek macierzyński. Analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazują również, że nawet po powrocie do pracy, w co drugiej rodzinie to zwykle matki zostają w domu z chorym dzieckiem, wobec 14 proc. mężczyzn.

Panowie nie tylko częściej mają oszczędności, ale również są one wyższe i pozwalają na utrzymanie stabilnej sytuacji finansowej przez dłuższy czas po utracie pracy czy innego stałego dochodu - podali autorzy badania. Ponad jedna piąta mężczyzn jest w stanie w takiej sytuacji zapewnić sobie byt nawet przez rok i dłużej, w porównaniu do 12 proc. kobiet. Taki sam odsetek pań (12 proc.) utrzyma się przez pół roku, a panów – 18 proc. Do trzech miesięcy po utracie dochodu wytrwa 24 proc. kobiet oraz 21 proc. mężczyzn. Poduszkę finansową pozwalającą na przeżycie dwóch tygodni ma co dziesiąta kobieta oraz 6 proc. mężczyzn.

Niecałe 24 proc. kobiet wskazało, że ich dochody wystarczają na opłacenie wszystkich zobowiązań i jeszcze są w stanie coś odłożyć. Taki komfort ma niemal 36 proc. panów. Kobiety częściej niż mężczyźni z trudem wiążą koniec z końcem – jedna trzecia z nich wskazała, że regularne opłacanie stałych zobowiązań to efekt sporych ograniczeń w wydatkach. W podobnej sytuacji jest 22 proc. panów.

Jak podał KRD, jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest luka płacowa, która w Polsce wynosi obecnie od 4,5 do 8,5 proc., w zależności od metodologii. Mimo że jest niższa niż średnia unijna (ok. 11 proc. według danych Eurostatu), to ma realny wpływ na finanse obu płci - ocenili autorzy badania.

Z kolei z danych GUS-u wynika, że mediana wynagrodzenia brutto mężczyzn sięga 7543 zł, a kobiet – 7045 zł. KRD wskazało, że luka emerytalna jest jeszcze wyższa i wynosi 1500 zł na korzyść płci męskiej.

Jak podano, mężczyźni mają za to większe długi notowane w KRD - odpowiadają za trzy czwarte długu wszystkich konsumentów. Do spłaty mają ponad 31 mld zł, podczas gdy kobiety - 9,6 mld zł. Z danych wnika, że mężczyźni częściej niż kobiety czują się zobligowani do brania na siebie dużych wydatków, takich jak kredyty. Równocześnie ponad połowę zobowiązań mężczyzn stanowią długi alimentacyjne i sądowe. Kobiety z kolei mają większe zobowiązania wobec firm leasingowych, ośrodków szkoleniowych i prywatnej opieki zdrowotnej.

Z badania wynika, że kobiety częściej niż mężczyźni obawiają się wzrostu cen podstawowych produktów i usług (62 proc. kobiet, wobec 52 proc. mężczyzn). Jak zaznaczył KRD - to one z reguły zajmują się codziennymi zakupami, takimi jak żywność, środki czystości czy leki.

Także więcej kobiet niż mężczyzn obawia się niespodziewanych dużych wydatków, obejmujących np. koszty leczenia, naprawy auta czy remontu domu (49 proc. kobiet vs. 44 proc. mężczyzn). Natomiast więcej panów wskazuje na takie problemy, jak brak pieniędzy na bieżące potrzeby (5 proc. mężczyzn vs 2 proc. kobiet).

Niezależnie od płci, ponad jedną piątą Polaków niepokoi możliwość utraty pracy czy zmniejszenia dochodów, a obawy te przybierają na sile wśród osób posiadających dzieci.

Badanie „Portfele Polaków u progu 2026 roku: oszczędności i obawy” zostało przeprowadzone przez IMAS International na zlecenie Krajowego Rejestru Długów w grudniu 2025 r. na grupie 1003 konsumentów. (PAP)

mbl/