PAP: Jaki wpływ będzie miał zamach terrorystyczny w Krakowie na zbiorowe psyche Polaków? Grozi nam zbiorowe PTSD (zespół stresu pourazowego ang. post-traumatic stress disorder)?
Jacek Dębiec, polsko-amerykański psychiatra, neurobiolog i filozof: W niedalekiej przyszłości badania pozwolą nam poznać pełen zakres wpływu zamachu terrorystycznego w Krakowie na psychikę Polek i Polaków. Doświadczenia podobnych tragedii podpowiadają, że większość poszkodowanych i świadków tego zamachu odczuwa jego skutki w swojej psychice. Mają podwyższony poziom lęku. Nie mogą przestać myśleć o zamachu oraz o bezpieczeństwie swoim i swoich bliskich. Nadkładają drogi tylko po to, aby uniknąć bycia w pobliżu miejsc, w których doszło do zabójstwa. Martwią się. Niektórzy mają poczucie winy, że nie zdołali ocalić ofiar. Mają problemy z zasypianiem albo budzą się w środku nocy. Przeżywają żałobę.
Spośród osób bezpośrednio dotkniętych zamachem u jednej trzeciej mogą pojawić się długotrwałe objawy zespołu stresu pourazowego. Zbiorowe PTSD raczej Polakom nie grozi, chociaż ten zamach w mierzalny sposób wpłynie na stan zdrowia Polaków. Doświadczenia amerykańskie pokazują, że w społecznościach dotkniętych masowymi strzelaninami, oprócz objawów PTSD, pojawiają się zaburzenia lękowe, bezsenność, depresja, zaburzenia koncentracji, częstsze myśli samobójcze, wycofywanie się z aktywności towarzyskich. U dzieci obserwuje się większe trudności w nauce. Piętno, jakie wywarł na Polakach ten zamach, pozostanie z nami na długo.
PAP: Czy potrzebujemy zbiorowej psychoterapii? Jak mógłby taki proces wyglądać?
J.D: Pierwsze dni i tygodnie po zamachu mają kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia psychicznego. Wynika to z naszej biologii. To, że traumatyczne wydarzenie zmienia nasze zachowanie, jest częścią naszego ewolucyjnego dziedzictwa. Podwyższony poziom lęku, częste myśli o tym, jak zapewnić bezpieczeństwo sobie i bliskim, zwiększona czujność i nadreaktywność na oznaki niebezpieczeństwa (np. widok broni palnej) można rozumieć jako przystosowawczą zmianę w odpowiedzi na niebezpieczeństwo.
Jeśli w okresie bezpośrednio po zamachu nie jesteśmy w stanie poczuć się choć trochę bezpieczniej, rośnie ryzyko utrwalenia się tych zmian. Osoby publiczne, w tym szczególnie politycy, służby mundurowe i inne zawody, jak na przykład pracownicy służby zdrowia, nauczyciele, osoby duchowne oraz oczywiście pracownicy mediów, odgrywają ogromną rolę w budowaniu zbiorowego bezpieczeństwa i poczucia bezpieczeństwa. Najlepiej, jeśli to drugie wynika z tego pierwszego.
PAP: Jakie mogą być długoterminowe konsekwencje tragedii w Krakowie? Czy po zamachu Polska straciła status kraju bezpiecznego, którym cieszyła się w mediach społecznościowych?
J.D: Niestety, podobne zamachy stały się częścią życia we współczesnych społeczeństwach. Wydarzają się w innych krajach europejskich, np. w Niemczech lub we Francji. Mimo to, życie tych społeczeństw jakoś toczy się dalej. U Polaków, obok świadomości zewnętrznego zagrożenia, toczącej się tuż za granicami Polski wojny, pojawia się świadomość zagrożeń wewnętrznych, w tym zagrożeń wynikających z zamachów terrorystycznych. Jeśli podobne zamachy lub inne tragiczne wydarzenia nie pojawią się w najbliższym czasie, to w dłuższej perspektywie status bezpiecznego kraju powinien się utrzymać.
PAP: Co mówi o Polsce reakcja społeczeństwa i polityków na zamach terrorystyczny w Krakowie? Czy istnieje niebezpieczeństwo, że podobnie jak katastrofa smoleńska ta tragedia będzie rozgrywana politycznie w kampanii wyborczej?
J.D: Dla niektórych polityków proces polityczny – walka o władzę – jest ważniejszy niż poczucie bezpieczeństwa w społeczeństwie. Manipulowanie zbiorowym poczuciem bezpieczeństwa i wywoływanie strachu jest przecież jedną z najbardziej popularnych strategii w grze o władzę. Krytyczna reakcja dużej części mediów i społeczeństwa na próby wykorzystania zamachu w Krakowie do celów politycznych świadczy o tym, że zbiorowy instynkt samozachowawczy jeszcze w Polakach nie wygasł. Jeśli politycy odczują, że rozgrywanie zamachu bez żadnych hamulców w kampanii im się nie opłaca, bo na przykład społeczeństwo pamięta bohaterskie zachowanie policjantów i nie odbierze dobrze krytyki policji, to ograniczą te manipulacje.
Rozmawiał Jacek Pawlicki (PAP)
jap/ mro/ amac/
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu myszkow365.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
Od „Upiora w Operze” po „Krainę lodu” w MDK Myszków
Fantastyczny wieczor, piękna muzyka. Młodzi artyści pełni pasji, zaangażowania, poczucia humoru. Polecam miejsce i właśnie ten wspaniały zespół SceNova
Z.
08:11, 2026-11-02
Raport: papierowe gazetki sieci handlowych niemal tak s
Gazetka sama w sobie nie jest jeszcze gwarancją oszczędności. Najważniejsze jest to, co konsument zrobi z informacją o promocji. Przy rosnącej liczbie ofert warto porównywać ceny tego samego produktu między sieciami, zamiast zakładać, że każda promocja oznacza najniższą cenę. Właśnie dlatego porównywanie cen przed zakupami ma coraz większe znaczenie. https://tanszykoszyk.pl/
Ola od oszczędzania
20:50, 2026-10-01
Pożegnanie Wakacji 2026 w Myszkowie na zakończenie lata
Myszków bawi
Tomek Dz
20:56, 2026-08-28
Rekordowy budżet na 2026 rok. Miasto i Gmina Żarki
8 mln długu jest się czy chwalić.
Bbb
22:46, 2025-12-24