Pediatra: nawet połowa dzieci z cukrzycą trafia do szpitala w stanie kwasicy ketonowej

Z najnowszych danych NFZ analizujących lata 2016-2025 wynika, że z cukrzycą zmaga się coraz więcej Polaków. W 2016 roku chorobę tę odnotowano u 2,71 mln dorosłych pacjentów. Dziewięć lat później - w 2025 roku - liczba ta wyniosła już 3,46 mln, co oznacza wzrost o blisko 748 tys. osób (27,6 proc.). Wzrost zachorowań dotyczy również najmłodszych pacjentów - w 2016 roku cukrzycę odnotowano u 21,9 tys. dzieci i młodzieży, natomiast w 2025 roku było to 25,2 tys. 

Katarzyna Piechowiak, doktor nauk medycznych specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, pediatra, przekazała PAP, że u dzieci najczęściej diagnozowana jest cukrzyca typu 1. Jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny. 

- Nie jest ona skutkiem złej diety, braku ruchu ani nadwagi. Może rozwinąć się u każdego dziecka, niezależnie od jego stylu życia. Cukrzyca typu 1 należy do grupy chorób autoimmunologicznych, podobnie jak m.in. choroba Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, bielactwo czy celiakia - powiedziała.

Lekarka zaznaczyła, że na znaczenie mogą mieć zarówno geny, jak i czynniki związane ze środowiskiem - np. przebyte infekcje czy zmiany w składzie bakterii jelitowych. 

Dr Piechowiak zaznaczyła, że jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych z nierozpoznaną cukrzycą typu 1 jest kwasica ketonowa.  

W Polsce nawet połowa dzieci chorujących na cukrzycę trafia do szpitala w stanie kwasicy ketonowej (ostre, zagrażające życiu powikłanie cukrzycy, wynikające z nagłego niedoboru insuliny - PAP), część z nich wymaga leczenia w Oddziale Intensywnej Terapii.

- Pierwsze objawy cukrzycy łatwo przeoczyć. Dziecko zaczyna dużo pić, częściej chodzi do toalety i chudnie. Następnie mogą dołączyć się bóle brzucha, nudności i wymioty. Ciężki przebieg choroby może mieć również negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie mózgu - zaalarmowała pediatra.

Podkreśliła, że ważne jest wykrycie choroby, zanim pojawią się objawy. Rodzice mogą to zrobić m.in. dzięki badaniom przesiewowym, które pozwalają sprawdzić, czy w organizmie dziecka obecne są charakterystyczne przeciwciała świadczące o toczącym się procesie niszczenia komórek wydzielających insulinę.

W Polsce, m.in. w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie, realizowany jest międzynarodowy program EDENT1FI. Dzieci w wieku od 2 do 17 lat mogą bezpłatnie wykonać badanie z kropli krwi pobranej z palca. Nie trzeba być na czczo, a samo badanie jest proste i szybkie. Do tej pory przebadano już 30 tysięcy dzieci - powiedziała ekspertka. 

Dodała, że dzieci, u których wykryto podwyższone ryzyko zachorowania, mogą korzystać z opieki specjalistów, nowoczesnych urządzeń do monitorowania poziomu cukru we krwi i regularnych kontroli. Dr Piechowiak zaznaczyła, że diagnoza cukrzycy typu 1 jest dla rodziców i dzieci dużym wyzwaniem, ale współczesna medycyna daje dziś wiele możliwości skutecznego leczenia. W Polsce dzieci mają dostęp do nowoczesnych metod terapii. 

- Cukrzyca typu 1 nie oznacza rezygnacji z normalnego życia. Dzieci z tą chorobą mogą uprawiać sport, rozwijać swoje pasje, osiągać sukcesy w nauce i realizować marzenia. Kluczowe jest odpowiednie leczenie, regularne kontrolowanie poziomu cukru i dostosowywanie dawek insuliny do potrzeb organizmu - powiedziała lekarka. 

W weekend w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie odbędą się specjalne dni otwarte. Rodzice będą mogli przyjść z dziećmi i bez wcześniejszych zapisów, bezpłatnie wykonać badanie pozwalające wykryć wczesną fazę cukrzycy typu 1. (PAP)

kub/ agz/