Ekspert: polskie szpitale mają dobrą infrastrukturę, ale potrzebne im przygotowanie na kryzys

Trwająca wojna w Ukrainie zmieniła kontekst, w jakim Polska rozważa potencjalne scenariusze kryzysowe. W odpowiedzi na te zmiany Lekarze bez Granic w porozumieniu z lokalnymi partnerami przeprowadzili szkolenia w szpitalach w Łodzi, Suwałkach i Ełku. Organizacja wykorzystuje podczas nich specjalistyczną wiedzę oraz kilkudziesięcioletnie doświadczenie w pracy podczas wszystkich poważnych, często nieprzewidywalnych i szybko rozwijających się kryzysów humanitarnych na świecie.

Wojciech „Voitek” Asztabski, koordynator ds. przygotowania na sytuacje kryzysowe z Lekarzy bez Granic, podkreślił w rozmowie z PAP, że organizowane w szpitalach szkolenia stanowią naturalną reakcję na rosnące zagrożenie.

- Biorąc pod uwagę aktualną sytuację geopolityczną w Polsce, podjęcie odpowiednich kroków było dla nas priorytetem. W tym roku zaplanowaliśmy łącznie trzy szkolenia skoncentrowane na tematyce reagowania na masowy napływ rannych. Elementem naszych działań było dzielenie się wiedzą i doświadczeniem zdobytym podczas misji humanitarnych - wyjaśnił Asztabski.

Zaznaczył, że w przypadku polskich szpitali dużym atutem jest dobra infrastruktura. Jednak, żeby skutecznie reagować, potrzebne jest szerokie przygotowanie. 

- Sprawne funkcjonowanie placówki medycznej w warunkach kryzysowych wymaga odpowiedniego zaplanowania ze strony władz oraz zapewnienia czasu na wdrożenie procedur. Kluczowa jest sprawna komunikacja oraz precyzyjny podział ról i obowiązków personelu, zwłaszcza w początkowej fazie kryzysu – powiedział rozmówca PAP.

Wyjaśnił, że aby szpital mógł funkcjonować bez przerw, potrzebuje chociażby dwóch generatorów prądu, ponieważ jedno urządzenie nie jest w stanie pracować w trybie ciągłym.

Wiąże się to z koniecznością zgromadzenia i bezpiecznego przechowywania odpowiednich zapasów paliwa na wypadek uszkodzenia sieci energetycznej. Równie krytycznym zasobem jest woda, niezbędna do codziennego funkcjonowania pacjentów, personelu i okolicznej ludności. W przypadku awarii sieci wodociągowej szpitale muszą mieć z góry przygotowane i przetestowane alternatywne źródła dostaw - wskazał ekspert.

Asztabski dodał, że podczas konfliktów zbrojnych infrastruktura medyczna bywa celowo atakowana: 

- W ostatniej dekadzie odnotowaliśmy ponad 250 incydentów bezpieczeństwa związanych z naszymi operacjami medycznymi. Doszło w tym czasie do ponad 100 ataków na placówki oraz 75 zdarzeń z udziałem karetek pogotowia - wymienił.

Jednym z przykładów scenariusza wykorzystanego podczas ćwiczeń w polskich szpitalach jest zdarzenie w klubie nocnym. Dwie potężne eksplozje, spowodowane atakiem dronów, powodują, że w lokalu rannych zostaje kilkadziesiąt osób. Akcję ratowniczą komplikuje awaria zasilania oraz uszkodzenia konstrukcji budynku, które narażają go na zawalenie. Ranni są transportowani karetkami i prywatnymi samochodami do szpitala klinicznego, gdzie personel musi poradzić sobie z nagłym napływem pacjentów.

Uczestnicy rozwijają praktyczne umiejętności poprzez ćwiczenia symulacyjne oparte na takich scenariuszach. Obejmują one planowanie na wypadek masowego napływu rannych, opiekę w nagłych wypadkach oraz udzielanie pomocy w sytuacjach, w których zasoby, personel i sprzęt są ograniczone. Program dotyczy również „fazy odbudowy”, która obejmuje przywrócenie funkcjonowania szpitala, zadbanie o dobrostan personelu, wsparcie psychologiczne oraz analizę zmierzającą do poprawy gotowości na kolejne zdarzenia. Jedna z sesji skupia się na przekazaniu doświadczeń z wojny w Ukrainie dotyczących tworzenia podziemnego szpitala.

- Sytuacja kryzysowa może wystąpić w szpitalach w dowolnym momencie, dlatego przygotowania warto zacząć już teraz. W takiej sytuacji wszyscy muszą współpracować, w tym władze miasta z placówkami medycznymi – podsumował Wojciech Asztabski.

W ramach projektu przewidziano także szkolenia dla przedstawicieli Głównego Inspektoratu Sanitarnego oraz wybranych jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Będą one dotyczyły budowania odporności społecznej i instytucjonalnej w sytuacjach potencjalnego kryzysu.

Tematy, które będą realizowane podczas szkoleń, to m.in. komunikacja ryzyka i kryzysowa, przeciwdziałanie dezinformacji, przygotowanie logistyczne, zapewnianie bezpieczeństwa zdrowotnego wody i żywności oraz reagowanie na ogniska chorób zakaźnych. (PAP)

kub/ mark/