Psycholog policyjna: nie obawiajmy się prosić o pomoc w kryzysie

Naczelnik Wydziału Psychologów Policyjnych w Komendzie Głównej Policji zaznaczyła, że skuteczność funkcjonariusza wymaga stabilności emocjonalnej, zdrowia i wsparcia ze strony organizacji. Wrażliwość i empatia są w tym zawodzie potrzebne, bo pomagają zrozumieć sytuację drugiego człowieka.

– Przyjmujemy do służby osoby, których predyspozycje sprawdzamy, ale to są tacy sami ludzie jak inni. Mają dzieci, rodziny, dojeżdżają do pracy, mierzą się z problemami życiowymi. Mundur tego nie zmienia – powiedziała.

Badanie psychologiczne kandydata trwa przeciętnie około pięciu godzin. Obejmuje różne narzędzia psychologiczne, rozmowę i obserwację. W 2025 r. przeprowadzono ponad 20 tys. takich badań; 62 proc. zakończyło się wydaniem opinii pozytywnej. Według rozmówczyni PAP odsetek ten od lat utrzymuje się mniej więcej na poziomie 60 proc., a kryteria oceny pozostają niezmienne.

Pozytywny wynik przy naborze nie oznacza jednak, że funkcjonariusz będzie równie dobrze radził sobie przez cały okres służby. Obciążenia związane z interwencjami mogą nakładać się na problemy prywatne. Dlatego psychologowie zajmują się profilaktyką, przygotowując policjantów do trudnych zdarzeń i wskazując, gdzie szukać pomocy.

W policji działa system informowania psychologów o wydarzeniach nadzwyczajnych, niosących duży ciężar emocjonalny. W zależności od sytuacji psycholog przyjeżdża na miejsce albo udziela dłuższego wsparcia. Znaczenie ma również codzienny kontakt z przełożonym, który może zauważyć zmianę zachowania funkcjonariusza.

Część policjantów obawia się jednak konsekwencji rozmowy z psychologiem. Solarska-Szankin podkreśliła, że pomoc jest udzielana za zgodą zainteresowanego, z wyjątkiem sytuacji, w których przepis ustawowy nakłada obowiązek poddania się określonej procedurze.

– Przepisy dotyczące zadań psychologów policyjnych nie przewidują, że psycholog w ramach pomocy diagnozuje kogoś bez jego zgody czy wnioskuje o odebranie mu broni. Kwestie formalne są uregulowane w innych przepisach. Naszym zadaniem jest wspierać policjanta w przejściu przez trudną sytuację – wyjaśniła.

Zastrzegła, że nie każda drastyczna interwencja oznacza konieczność skorzystania z pomocy psychologicznej. Człowiek może poradzić sobie dzięki własnym umiejętnościom i wsparciu otoczenia, np. rozmowie z kolegami.

– Odporność psychiczną można porównać do sprężyny. Trudne zdarzenie ją ugina, samopoczucie na pewien czas się pogarsza, ale człowiek potrafi wrócić do wcześniejszego stanu – powiedziała. Pomoc staje się potrzebna, gdy możliwości poradzenia sobie z sytuacją okazują się niewystarczające.

Psychologowie analizują także okoliczności prób samobójczych i śmierci samobójczych funkcjonariuszy, gdy uzyskują dostęp do informacji. Zbieranie materiału może wymagać czasu ze względu na postępowanie prokuratury. Wnioski służą profilaktyce. Wsparcie jest oferowane współpracownikom i przełożonym; rodzina otrzymuje pierwszą pomoc w kryzysie oraz pomoc w znalezieniu dalszego wsparcia.

Zdaniem Solarskiej-Szankin młodzi funkcjonariusze pomagają przełamywać stereotypy dotyczące korzystania z pomocy psychologicznej. Otwarcie mówią o swoich potrzebach, a kontakt z psychologiem znają już ze szkoły czy uczelni.

Na pytanie, czy „gliniarze też płaczą”, odpowiedziała, że to normalna reakcja na trudną sytuację. Podczas interwencji funkcjonariusz musi działać, zabezpieczać miejsce i podejmować decyzje. Emocje często przychodzą dopiero później.

– Płacz nie odbiera policjantowi siły – czasem pozwala mu ją odzyskać – podkreśliła.

Mira Suchodolska (PAP)

Wywiad z naczelnik Izabelą Solarską-Szankin ukaże się o godz. 6.15.

mir/ joz/