Abp Śmigiel: „Amoris laetitia” nie dała automatycznie prawa do Komunii św. osobom w związkach po rozwodzie

Z okazji 10. rocznicy publikacji adhortacji apostolskiej „Amoris laetitia” („Radość miłości”) papież Leon XIV spotka się z przedstawicielami Episkopatów z całego świata. Zjazd odbędzie się 7-14 października w Watykanie. KEP będzie reprezentował abp Tadeusz Wojda SAC.

Adhortacja posynodalna „Amoris laetitia” wywołała sporo dyskusji w kwestii dopuszczania par w powtórnych związkach po rozwodzie do Komunii św.

– Chodziło przede wszystkim o relację między normą ogólną a rozeznaniem konkretnej sytuacji. Norma moralna pozostaje obiektywna, jednak odpowiedzialność człowieka może być różna ze względu na stopień świadomości, wolność decyzji, istniejące zobowiązania, dobro dzieci czy konsekwencje ewentualnego rozpadu kolejnego związku – powiedział PAP przewodniczący Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Rodziny, abp Wiesław Śmigiel.

– Najwięcej pytań wzbudziły fragmenty ósmego rozdziału adhortacji. Źródłem sporu była przede wszystkim różnica w rozumieniu zakresu i konsekwencji duszpasterskiego rozeznawania, a także obawa, czy praktyka nie zacznie zastępować doktryny.

Abp Śmigiel podkreślił, że „rozeznawanie nie jest automatycznym dopuszczeniem do Komunii św.”. Zwrócił uwagę na inne sposoby integracji z Kościołem.

– Nie jest też prywatną zgodą duszpasterza na dowolne rozwiązanie, ale długim procesem rozeznawania odbywającym się w świetle Ewangelii, nauczania Kościoła i uczciwie uformowanego sumienia – powiedział hierarcha.

Zastrzegł, że „żadne lokalne uwarunkowanie ani praktyka duszpasterska nie mogą być postawione ponad Słowem Bożym i niezmiennym nauczaniem Kościoła”.

– Papież nie oddaje poszczególnym Kościołom prawa do zmiany prawdy o małżeństwie. Uwzględnienie lokalnych warunków dotyczy sposobu prowadzenia duszpasterstwa, języka, metod przygotowania do małżeństwa, form towarzyszenia rodzinom i organizacji pomocy pastoralnej – wyjaśnił abp Śmigiel.

Zwrócił uwagę, że prawo kanoniczne „pozostaje ważnym narzędziem ochrony sakramentu i praw wiernych”.

– Nie może być jednak stosowane bezdusznie i bez poznania sytuacji człowieka – powiedział duchowny. Dodał, że „dobre duszpasterstwo respektuje prawo, a dobre prawo służy zbawieniu człowieka, ponieważ salus animarum suprema lex” (zbawienie dusz najwyższym prawem).

– „Amoris laetitia” nie mówi, że rozwód jest czymś obojętnym ani że wszystkie formy związku są równoważne. Adhortacja nie usprawiedliwia też porzucenia współmałżonka. Proces rozeznawania wymaga przecież nazwania zła, uznania grzechu i własnej odpowiedzialności, podjęcia próby naprawienia krzywd i zbadania, czy istnieje możliwość pojednania – powiedział hierarcha.

Wyjaśnił, że Kościół nie może sprowadzić całego życia człowieka do jego sytuacji małżeńskiej.

– Osoby żyjące w związkach niesakramentalnych pozostają ochrzczonymi, należą do Kościoła i powinny być zapraszane do modlitwy, słuchania słowa Bożego, udziału w liturgii, działalności charytatywnej oraz wychowywania dzieci w wierze. Integracja jednak ma swoje granice i nie oznacza uznania każdej sytuacji za zgodną z Ewangelią.

W Polsce podstawowym dokumentem stały się przyjęte w 2018 r. przez Konferencję Episkopatu Polski „Wytyczne pastoralne do adhortacji »Amoris laetitia«”. Podkreślono w nich cztery zasadnicze postawy: przyjęcie, towarzyszenie, rozeznawanie i integrowanie.

– Najważniejszą zmianą było przesunięcie akcentu z duszpasterstwa ograniczonego do przygotowania narzeczonych ku towarzyszeniu małżonkom na różnych etapach życia – powiedział PAP abp Śmigiel.

Wspomniał, że są rekolekcje i warsztaty dla małżonków, poradnie rodzinne, mediacja, pomoc psychologiczna oraz duszpasterstwo osób żyjących po rozwodzie.

Przyznał, że „nadal jednak zbyt wiele propozycji ma charakter okazjonalny i dociera głównie do osób już zaangażowanych”. 

– Potrzebujemy duszpasterstwa bardziej dostępnego w parafiach, zwłaszcza dla małżeństw, które nie należą do żadnej wspólnoty lub ruchu – ocenił.

Zwrócił uwagę, że w wielu seminariach i diecezjach większą uwagę poświęca się dziś teologii małżeństwa, psychologii relacji, procesowi towarzyszenia rodzinom na różnych etapach ich życia, komunikacji, prawu kanonicznemu i duszpasterstwu małżeństw przeżywających kryzysy.

Cała rozmowa zostanie opublikowana o godz. 6.45.

Magdalena Gronek (PAP)

mgw/ joz/