Samotność i izolacja społeczna mogą odbierać nawet sześć lat życia w zdrowiu

Badanie przeprowadzili naukowcy z Tulane University (USA). Jego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Communications”.

Autorzy zwrócili uwagę, że samotność i izolacja społeczna, choć często traktowane jako to samo zjawisko, oznaczają coś innego. Izolacja polega na tym, że ktoś ma niewiele kontaktów z innymi ludźmi albo rzadko się z nimi spotyka. Samotność opisuje natomiast subiektywne poczucie, że relacje społeczne są niewystarczające lub niezadowalające. Można więc mieć wiele kontaktów z innymi, a mimo to czuć się samotnym.

Na potrzeby badania przeanalizowano dane 277,5 tys. osób między 40 a 69 rokiem życia. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy i jak samotność oraz izolacja społeczna wiążą się z liczbą lat przeżytych bez siedmiu ważnych chorób przewlekłych: cukrzycy, chorób serca, chorób płuc, demencji, nowotworów, depresji i zaburzeń lękowych. Na początku obserwacji ani jeden z uczestników nie miał żadnej z nich.

Samotność i izolację społeczną oceniano na podstawie kwestionariuszy. Za samotne uznawano osoby, które rzadziej niż raz w miesiącu mogły zwierzyć się komuś bliskiemu, a izolację stwierdzano u tych, które spełniały co najmniej dwa z trzech warunków: mieszkały same, spotykały się z rodziną lub znajomymi rzadziej niż raz w miesiącu albo nie uczestniczyły przynajmniej raz w tygodniu w żadnej aktywności towarzyskiej.

Okazało się, że największe różnice dotyczyły zdrowia psychicznego. Kobiety, które jednocześnie czuły się samotne i miały mało kontaktów z innymi, żyły o 3,7 roku mniej bez depresji i zaburzeń lękowych niż te, których nie dotyczył żaden z tych problemów. W przypadku mężczyzn różnica wynosiła 5,8 roku.

Związek ze zdrowiem fizycznym był słabszy, ale również zauważalny. Kobiety samotne i izolowane społecznie żyły średnio o 2,4 roku krócej bez analizowanych chorób fizycznych, a mężczyźni o 1,7 roku mniej.

„Nasze badanie pokazuje, że izolacja społeczna i samotność mogą mieć istotny wpływ na oczekiwaną długość życia bez chorób, zarówno fizycznych, jak i psychicznych” - powiedział główny autor pracy prof. Lu Qi.

Badacze sprawdzili też, czy zdrowy styl życia może ograniczać utratę lat życia w zdrowiu. W przypadku małej liczby kontaktów z innymi częściowo tak było: lepsza dieta, aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu i niepalenie wiązały się z mniejszą utratą lat bez chorób. Przy poczuciu osamotnienia takiej zależności nie stwierdzono. Ich zdaniem może to oznaczać, że oba te stany wymagają nieco innych sposobów przeciwdziałania.

„Takie wyniki nie były dla mnie zaskoczeniem. Wcześniejsze badania wskazywały na związek między izolacją społeczną i samotnością a przedwczesną śmiercią, a my dostarczyliśmy na to kolejnych dowodów” - podsumował prof. Qi.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ zan/