Onkolog: gorączka lub objawy infekcji u pacjenta z rakiem to wskazanie do konsultacji lekarskiej

Jak wyjaśnił lekarz, u chorych na raka równie alarmujące są niekontrolowane krwawienia, wybroczyny czy łatwe tworzenie się siniaków, które mogą sygnalizować spadek liczby płytek krwi (małopłytkowość) i wymagają pilnej kontroli parametrów hematologicznych. Onkolog zaznaczył jednak, że błędem jest przypisywanie złego samopoczucia jedynie chorobie nowotworowej.

- Taki tok myślenia może opóźnić prawidłową diagnozę, dlatego w sytuacjach nagłych zawsze należy zachować czujność oraz zdrowy rozsadek i poddać się kompleksowej ocenie lekarskiej. Czasami lepiej spanikować niż zbagatelizować niepokojący objaw - powiedział dr Marek Kowalczyk, specjalista onkologii klinicznej, kierownik Oddziału Onkologii Klinicznej/Chemioterapii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr 5 im. Św. Barbary w Sosnowcu.

Według niego należy pamiętać, że pacjent onkologiczny może również chorować na schorzenia niezwiązane z nowotworem – może u niego wystąpić zawał serca, udar, zatorowość, zakrzepica, uraz czy dowolna infekcja.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z alarmujących symptomów po fachową pomoc można się zgłosić do najbliższej placówki POZ (wypoczynek w miejscu zamieszkania), Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej, Izby Przyjęć lub na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).

Nie oznacza to, że pacjenci onkologiczni nie mogą podróżować - leczenie chorób onkologicznych ma charakter cykliczny (jedno lub kilkudniowe pobyty w Oddziale Onkologii w kilkutygodniowych odstępach czasowych).

- Dlatego zachęcamy pacjentów, aby w miarę możliwości aktywnie spędzali czas na świeżym powietrzu. W okresie letnim w uzasadnionych medycznie przypadkach stosuje się nawet tzw. wakacje terapeutyczne – czasowe przerwy w terapii. W kwestii ekspozycji na słońce kluczowy jest jednak zdrowy rozsądek - zaznaczył lekarz.

Wyjaśnił, że część leków stosowanych w leczeniu systemowym to tzw. fotouczulacze – substancje, które sprawiają, że promieniowanie słoneczne łatwiej i szybciej uszkadza skórę. Podczas przyjmowania leków silnie fotouczulających należy unikać słońca. W przypadku słabszych preparatów korzystanie z pogody jest dozwolone, o ile pacjent stosuje odpowiednią ochronę, np. krem z filtrem SPF 50.

- Zalecamy jednak unikanie przebywania na słońcu w godzinach największej operatywności promieni słonecznych (okołopołudniowych) i wybieranie godzin porannych lub późnopopołudniowych - powiedział onkolog.

Jeśli chodzi o kąpiele w basenach czy jeziorach, lekarz doradził, by zawsze konsultować się z lekarzem prowadzącym, bo każdy przypadek jest inny.

- Co do zasady zaleca się unikanie dużych skupisk ludzi przy stosowaniu schematów leczenia o wysokim ryzyku wywołania spadku odporności. Przed wyjazdem pacjent powinien skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym i zapytać, czy jego schemat leczenia wiąże się z wysokim ryzykiem immunosupresji. Jeśli nie ma przeciwwskazań, zawsze można wypracować kompromis pozwalający na bezpieczny wypoczynek nad wodą - wyjaśnił dr Kowalczyk.

Wbrew obawom wielu pacjentów, obecność portu naczyniowego nie stanowi przeszkody do kąpieli – urządzenie jest w całości wszczepiane podskórnie i nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia. Podobnie sytuacja wygląda u osób ze stomią. Dostępne na rynku nowoczesne akcesoria zabezpieczające pozwalają na swobodne i bezpieczne korzystanie ze zbiorników wodnych.

Ważną kwestią jest dokumentacja medyczna, którą pacjent onkologiczny zawsze powinien mieć przy sobie.

- Podstawowym dokumentem jest ostatnia karta informacyjna (z hospitalizacji lub wizyty ambulatoryjnej w ośrodku onkologicznym). Powinny znajdować się w niej kluczowe informacje: rozpoznanie, stopień zaawansowania choroby, stosowany schemat leczenia oraz choroby współistniejące - powiedział dr Kowalczyk.

Dodał, że osoby z centralnym dostępem naczyniowym (portem) powinny pamiętać o zabraniu paszportu portu naczyniowego. Warto też mieć ze sobą poradniki pacjenta otrzymane w ośrodku, które opisują profil toksyczności i specyficzne powikłania danej terapii.

Jak podsumował onkolog, żadna profilaktyka nie daje 100 proc. gwarancji, jednak prawidłowo ocenione ryzyko i odpowiednie zabezpieczenie farmakologiczne pozwalają większości pacjentów na bezpieczne podróżowanie, również samolotem, i spędzanie urlopu nawet w odległych krajach.

- Zachęcamy pacjentów do utrzymywania maksymalnej aktywności i normalnego życia – na ile pozwala na to stan zdrowia. Dbanie o komfort psychiczny i nie skupianie się wyłącznie na chorobie przynosi doskonałe rezultaty. Ruch i przebywanie na świeżym powietrzu poprawiają samopoczucie, dzięki czemu cały proces terapeutyczny przebiega sprawniej. Choroba onkologiczna nie jest powodem do całkowitej rezygnacji z aktywnego stylu życia i uroków wakacji - powiedział. (PAP)

kub/ mark/