Kościół katolicki 6 sierpnia obchodzi święto Przemienienia Pańskiego, nazywane epifanią lub teofanią

Wydarzenie na górze, podczas którego uczniowie Piotr, Jakub i Jan widzieli Chrystusa rozmawiającego z Mojżeszem i Eliaszem, nazywane Przemienieniem Pańskim, opisali trzej ewangeliści: św. Mateusz, św. Marek i św. Łukasz.

„Jego twarz zajaśniała jak słońce, a szaty stały się olśniewająco białe” – czytamy w Ewangelii, co – jak uczy Kościół – oznaczało chwałę Jezusa.

Według Biblii w czasie przemienienia uczniowie widzieli obłok, który okrył Chrystusa, Mojżesza i Eliasza, a głos z obłoku powiedział: „To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!”.

Święty Jan Chryzostom, komentując ten fragment, zwraca uwagę, że „Chrystus objawia się jako Pan życia i śmierci. Przyprowadził Mojżesza, który umarł, oraz Eliasza, który jeszcze śmierci nie zaznał”.

W Starym Testamencie tylko Mojżesz i Eliasz mogli rozmawiać z Bogiem twarzą w twarz i nie umrzeć. Według nauczania Kościoła katolickiego obie postaci symbolizują koniec czasów Starego Testamentu. Oznacza to, że czasy Tory, którą reprezentuje Mojżesz, i czasy proroków, których reprezentuje Eliasz, zakończyły się i nadszedł czas Chrystusa.

Papież Benedykt XVI 20 marca 2011 r. w czasie modlitwy „Anioł Pański” powiedział, że „Przemienienie Pańskie ma przygotować uczniów i umocnić ich wiarę”. Z kolei papież Paweł VI, który zmarł 6 sierpnia 1978 r., w rozważaniu na „Anioł Pański” napisał: „Przemienienie Pańskie rzuca mocne światło na nasze codzienne życie i kieruje nasze myśli ku nieśmiertelnemu przeznaczeniu, którego zapowiedź kryje się w tym wydarzeniu”.

Papież Franciszek zaznaczył, że „punkt dojścia, do którego jesteśmy powołani, jest równie jasny jak twarz przemienionego Chrystusa: w Nim jest zbawienie, szczęście, światło, miłość Boga bez ograniczeń”.

„Ukazując swoją chwałę, Jezus zapewnia nas, że krzyż, próby, trudności, z którymi się zmagamy, mają swoje rozwiązanie i przezwyciężenie w wydarzeniu paschalnym” – zaznaczył Franciszek 18 marca 2019 r.

Termin „Przemienienie Pańskie” nie do końca odpowiada greckiemu słowu „metemorphothe” użytemu w Ewangelii św. Marka, które oznacza „zmienić formę zewnętrzną (morphe), kształt; przejść z jednej formy zewnętrznej do drugiej”.

Na Wschodzie uroczystość Przemienienia Pańskiego pojawiła się w VI w. Na Zachodzie jako święto obowiązujące dla całego Kościoła wprowadził je papież Kalikst III w 1457 r. W ten sposób chciał podziękować Bogu za zwycięstwo oręża chrześcijańskiego nad Turkami pod Belgradem 6 sierpnia 1456 r.

Lokalnie święto obchodzono na Zachodzie już w VII w. W Polsce znane jest od XI w.

W Kościele prawosławnym jest ono jednym z ważniejszych świąt poświęconych Chrystusowi. Nazywane jest świętem Spasa Izbawnika (Preobrażenije Gospodnie) i obchodzone w zależności od kalendarza – według gregoriańskiego – 6 sierpnia, a według juliańskiego – 19 sierpnia.

W Polsce główne obchody tego święta odbywają się na Świętej Górze Grabarce (woj. podlaskie). Rokrocznie gromadzi się tam kilka tysięcy pielgrzymów z metropolitą Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i członkami Świętego Synodu. Miejsce to ma takie samo znaczenie dla prawosławnych, jak dla katolików w Polsce Jasna Góra.

Święto Przemienienia Pańskiego obchodzą także Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Polskokatolicki, Kościół Katolicki Mariawitów i Kościół Anglikański.

Zdaniem św. Cyryla Jerozolimskiego (zm. 387 r.) górą Przemienienia Chrystusa była góra Tabor. Za nim powtórzył to samo św. Hieronim (zm. ok. 420 r.) i cała tradycja.

Szczyt Taboru podzielony jest obecnie między franciszkanów (część południowa) i Greków prawosławnych (część północna), którzy mają Klasztor św. Eliasza.

Zakon franciszkanów przeprowadził liczne badania archeologiczne ukazujące dzieje kultu chrześcijańskiego na tej górze. Franciszkanie mają na niej klasztor i hospicjum dla pielgrzymów, a w 1924 r. zbudowali trójnawową bazylikę z dwiema kaplicami.

W 1964 r. górę Tabor odwiedził papież Paweł VI, który jako pielgrzym przemierzał Ziemię Świętą.

Przemienienie na Górze Tabor to także czwarta tajemnica światła różańca świętego. (PAP)

mgw/ joz/