Nowe ustalenia naukowców z University College London podważają klasyczne ujęcie tzw. dylematu położniczego. Zakłada ono, że poród u człowieka jest wyjątkowo trudny, ponieważ duża głowa dziecka musi przejść przez stosunkowo wąską miednicę matki, przystosowaną do dwunożnego chodu.

Badacze przeanalizowali dane dotyczące porodów u różnych gatunków naczelnych. Wykazali, że choć tak ciasne dopasowanie głowy płodu do miednicy nie występuje u innych małp człekokształtnych, takich jak goryle czy szympansy - to jednak jest powszechne u wielu mniejszych naczelnych, szczególnie tych żyjących w Ameryce Środkowej i Południowej. Przykładem są sajmiri, u których głowa noworodka może być prawie dwa razy większa niż przestrzeń w miednicy matki.

Różnica względem wcześniejszych ustaleń wynika z tego, że dotychczasowe analizy opierały się na ograniczonych i częściowo błędnych danych. Jak wyjaśnili autorzy, większość pomiarów wykonywano w sposób zbyt silnie oparty na anatomii człowieka, przez co nie uwzględniano różnic międzygatunkowych.

Dotyczyło to m.in. sposobu mierzenia głowy noworodków. Dotychczas mierzono ją od czoła do tyłu czaszki, zakładając, że młode rodzą się tak jak ludzie, czyli górna część głowy przechodzi przez kanał rodny jako pierwsza. Tymczasem u niektórych gatunków naczelnych, np. u dżelad, często najpierw rodzi się część twarzowa. W nowym badaniu uwzględniono te różnice.

Była to też największa do tej pory analiza. Zamiast ośmiu gatunków porównano ich aż 29, wykorzystując do tego zaawansowane modelowanie 3D.

Badanie ujawniło także, że u części małych naczelnych, u których ciasne dopasowanie podczas porodu jest szczególnie częste, wykształciły się rozwiązania, które mogą ułatwiać poród.

Np. u samic makaków królewskich (rezusów) kości miednicy zrastają się później niż u samców - dopiero w okresie rozrodczym. U galago kości te w ogóle się nie zrastają, dzięki czemu miednica może rozszerzać się podczas porodu i lepiej dopasować do głowy noworodka.

- Wyniki naszego badania zmieniają dotychczasowe założenia dotyczące wyjątkowości ludzkiego porodu, ujawniając różnorodność dylematów położniczych i adaptacji u naczelnych - podsumowali autorzy.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ zan/