Zaawansowane chipy, chmura obliczeniowa, modele AI, oprogramowanie komputerów czy systemy cyberbezpieczeństwa – dostęp do nich jednym ruchem wyłączyć może wąska grupa państw i podmiotów po drugiej stronie globu. Mówiąc wprost: big techy i technologiczne mocarstwa, jak Chiny czy Stany Zjednoczone, zyskały potężną cyfrową siłę nacisku - pisze gazeta.

Wskazuje, że Polska ma jednak plan by „zerwać te łańcuchy”. Chodzi o „test suwerenności technologicznej”, który zapowiedział premier Donald Tusk. Ma to być systemowe podejście do projektów technologicznych kupowanych lub współfinansowanych przez państwo pod kątem ryzyka uzależnienia cyfrowego od globalnych dostawców oraz zachowania kontroli nad własnymi danymi.

Test miałby mieć charakter obligatoryjny i obejmować każdy zakup technologii dla administracji państwowej (rejestry, usługi, systemy) o wartości powyżej 5 mln zł. Wymóg taki miałby dotyczyć też projektów infrastrukturalnych powyżej 15 mln zł - przypomina „Rz”. Test miałby także zapobiegać monopolizacji dostaw i chronić bezpieczeństwo narodowe.

Bartłomiej Dmitruk z firmy Striga, działającej w branży AI powiedział gazecie, że audytowanie i zabezpieczanie strategicznych systemów nie może być zależne od interesów zagranicznych gigantów technologicznych. – Oferując zamknięte modele AI z dnia na dzień mogą ograniczyć dostęp do swoich usług lub całkowicie je wyłączyć – podkreślił.

Zdaniem ekspertów kluczem będzie zakres testu. Jarosław Sokolnicki z firmy exeAI, wdrażającej systemy AI uważa, że np. w przypadku tych systemów test powinien dawać odpowiedź, czy wagi modelu należą do zamawiającego, czy system da się przenieść bez zgody dostawcy i czy mamy kontrolę nad architekturą. (PAP)

lm/ jm/