„Zaraz po przebudzeniu sprawdzam wskaźniki jakości powietrza, bo od nich zależy, jak będzie wyglądał mój dzień. Czy będę miała siłę, by dotrzeć do lekarza, iść na spacer czy na zakupy” - opowiadała podczas inauguracji Katarzyna Wojtak-Sadzińska, pacjentka żyjąca z przewlekłą niewydolnością oddechową. „Pogarszająca się jakość powietrza dotyka nie tylko mnie. Ogranicza także moich zdrowych znajomych, którzy rezygnują z uprawiania sportu na świeżym powietrzu, czy młodych rodziców, którzy unikają spacerów z dziećmi. Chciałabym, by ze stolicy poszedł jasny przekaz, że jakość powietrza jest dla Polski priorytetem, bo wpływa i będzie wpływać na nas wszystkich” - podkreśliła.

Zainaugurowany 16 czerwca projekt „Healthy Lungs for Life”, realizowany przez European Lung Foundation (ELF) i European Respiratory Society (ERS) przy wsparciu Clean Air Fund oraz we współpracy z Polską Koalicją Zdrowe Płuca i Polskim Towarzystwem Chorób Płuc, ma zwrócić uwagę na rosnące znaczenie jakości powietrza w kontekście zdrowia publicznego. Wydarzenie to nabiera szczególnego znaczenia w tym roku, ogłoszonym przez Sejm Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej oraz przez środowisko medyczne Rokiem Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc.

Wybór Warszawy jako miejsca inauguracji nie jest przypadkowy. Polska - podobnie jak wiele krajów regionu - zmaga się z wysokim obciążeniem chorobami układu oddechowego oraz skutkami zanieczyszczenia powietrza, które pozostaje jednym z kluczowych czynników ryzyka zdrowotnego w Europie.

Jak podkreśliła dr Nino Berdzuli, przedstawicielka WHO w Polsce, dane naukowe nie pozostawiają wątpliwości co do skali zagrożenia, gdyż aż 97 procent mieszkańców regionu europejskiego oddycha powietrzem niespełniającym zaleceń WHO.

„Dowody naukowe są jednoznaczne: czystsze powietrze ratuje życie. Wiemy, co szkodzi zdrowiu, wiemy, co działa i dysponujemy jasnymi wytycznymi WHO dotyczącymi jakości powietrza. Każdy rok opóźnienia oznacza więcej chorób, których można by uniknąć, większe obciążenie systemu ochrony zdrowia oraz więcej osób dotkniętych chorobami związanymi z zanieczyszczeniem powietrza. Wyzwaniem nie jest brak wiedzy, lecz tempo i skala wdrażania działań” - zaznaczyła ekspertka.

Według danych przywoływanych podczas inauguracji kampanii w Polsce rak płuca pozostaje najczęstszym śmiertelnym nowotworem, odpowiadając za około 30 tys. zgonów rocznie. Około 1,6 mln osób żyje z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, przy czym znaczna część przypadków pozostaje nierozpoznana. Z astmą zmaga się około 3,4 mln pacjentów. Ekonomiczne koszty chorób układu oddechowego związane z utratą lat życia i produktywności szacowane są na około 218 mld zł rocznie.

Prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, prezes European Respiratory Society oraz kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej w Narodowym Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, podkreśliła, że czyste powietrze jest fundamentem zdrowia układu oddechowego.

„Czyste powietrze jest kluczowe dla zdrowych płuc. Poprzez oferowanie badań profilaktycznych i popularyzację wiedzy naukowej wśród lokalnych społeczności kampania Healthy Lungs for Life dąży do wspierania trwałych działań na rzecz ochrony zdrowia układu oddechowego w Polsce i w Europie” - zadeklarowała prof. Chorostowska-Wynimko.

Eksperci zwracają uwagę, że choroby płuc często rozwijają się latami, nie dając wyraźnych objawów w początkowych stadiach. Dopiero w momencie zaawansowanej niewydolności oddechowej pacjenci trafiają do lekarza, co znacznie ogranicza możliwości skutecznej interwencji medycznej.

„Profilaktyka chorób płuc wciąż przegrywa z leczeniem, choć to właśnie wczesna diagnostyka może realnie zmniejszyć liczbę hospitalizacji i zgonów” - mówił prof. Adam Barczyk, prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc. „W Polsce setki tysięcy osób chorują na POChP, nie wiedząc o tym. Proste badanie, jakim jest spirometria, może zmienić ich życie - pod warunkiem, że będzie powszechnie dostępne” - tłumaczył. Profesor zwrócił również uwagę na znaczenie szczepień oraz wpływ jakości powietrza i sposobów ogrzewania domów na zdrowie układu oddechowego.

Kampania Healthy Lungs for Life zakłada działania edukacyjne oraz inicjatywy zwiększające dostęp do badań przesiewowych, które mogą pomóc w identyfikacji chorób na wczesnym etapie.

Jak podkreślił dr Aleksander Kania, wiceprzewodniczący Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca, Polska w ostatnich latach wykonała istotny krok w kierunku poprawy jakości powietrza, choć wyzwania nadal pozostają znaczące.

„Polska w ostatniej dekadzie intensywnie pracowała nad rozwiązaniem problemu zanieczyszczenia powietrza, który stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego. Dziękujemy decydentom za ich działania, ale apelujemy, aby nadal pracowali nad zapobieganiem chorobom płuc u dzieci, osób starszych i innych wrażliwych grup społecznych” - mówił ekspert.

Zdaniem specjalistów zmiana jakości powietrza ma bezpośrednie przełożenie na zdrowie populacji. W okresach wysokiego stężenia zanieczyszczeń obserwuje się wzrost liczby hospitalizacji z powodu zaostrzeń astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz infekcji układu oddechowego. Długoterminowa ekspozycja zwiększa ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, w tym nowotworów płuca i chorób sercowo-naczyniowych.

„Jako pacjent wiem z własnego doświadczenia, że czyste powietrze i styl życia mogą decydować o tym, czy trafiamy do szpitala kilka razy w roku, czy tylko raz. To nie jest teoria - to codzienne życie milionów ludzi w Europie” - powiedział Dimitris Kontopidis, przewodniczący European Lung Foundation. „Dziś nie chcemy rozmawiać wyłącznie o leczeniu chorób. Chcemy mówić o prewencji - zanim pacjentem stanie się każdy z nas” - podkreślił.

Healthy Lungs for Life ma docelowo wyjść poza ramy klasycznej kampanii informacyjnej. Projekt ma stać się platformą dialogu między lekarzami, pacjentami a decydentami, umożliwiając wdrażanie systemowych rozwiązań na rzecz czystego środowiska i zdrowszego społeczeństwa. Jej celem jest budowanie długofalowych działań, które mogą przyczynić się do trwałej poprawy jakości powietrza i ograniczenia obciążenia chorobami układu oddechowego.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

UWAGA: Za materiał opublikowany przez redakcję PAP MediaRoom odpowiedzialność ponosi jego nadawca, wskazany każdorazowo jako „źródło informacji”.